Abajur
Tanım:
Işığın doğrudan göze vurmasını engellemek için lambanın üzerine yerleştirilen süslü siperlik veya bu siperliği olan masa lambası.
Köken Özeti: Fransızca 'abat-jour' (abattre 'hafifletmek, indirmek' + jour 'gün, ışık') tamlamasından alıntıdır.
🌱 Bağlı Olduğu Kökler ve Bileşenler
Bu sözcüğün türediği veya birleştiği temel dilbilimsel kökler aşağıda listelenmiştir. Detaylı kök sayfasına gitmek için köke tıklayabilirsiniz.
Biçimbirimsel Ayrım:
abattre (Fransızca: dindirmek) + jour (Fransızca: ışık)
Türkçede Bilinen İlk Yazılı Tanıklık:
Ahmet Rasim, Şehir Mektupları (1898)
🔍 Tarihsel ve Dilbilimsel Köken Analizi
Fransızca fiil abattre (yere vurmak, kesmek, dindirmek) ve jour (günışığı) sözcüklerinin birleşimiyle 'ışık kıran' anlamında 18. yüzyılda türetilmiş, Tanzimat sonrası alafranga yaşam tarzıyla birlikte Osmanlı Türkçesine girmiştir.
✍️ Örnek Kullanım
"Masadaki abajurun sarı loşluğunda eski mektupları okuyordu."